Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń buıryǵy  №311

2014 jylǵy 26 jeltoqsan, Astana qalasy «Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý» kásibı standartyn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan «Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý» kásibı standarty bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Kóliktik komıteti (Á.A. Asavbaev): 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde zańnamada belgilengen tártippen memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on kúntizbelik kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy «Ádilet» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń aqparattyq-quqyqtyq júıesine resmı jarııalaýǵa kóshirmesin jiberýdi; 3) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrylýyn; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3)-tarmaqshalarynda kózdelgen sharalar týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý birinshi vıse-mınıstri J.M. Qasymbekke júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne Áleýmettik damý mınıstri _____________ T.DÚISENOVA 2015 jylǵy 21 qańtar Qazaqstan Respýblıkasy ınvestısııalar jáne damý mınıstri mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy №311 buıryǵymen bekitilgen «Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý» kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. «Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý» kásibı standarty bilim berý baǵdarlamalaryn, onyń ishinde kásiporyndaǵy personaldy oqytý úshin bilim berý men mekemelerdegi qyzmetkerler men túlekterdi sertıfıkattaý úshin jáne personaldy basqarý salasyndaǵy keń aýqymdy mindetterdi sheshý úshin arnalǵan. 2. Osy kásibı standartta mynadaı termınder jáne anyqtamalar qoldanylady: 1) avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný - avtokólik quraldaryn paıdalanýdy uıymdastyrýǵa jáne qaýipsiz paıdalanýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan tehnıkalyq áser etýdiń (dıagnostıkalaý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý, jóndeý), is-sharalardyń kesheni; 2) avtomobıl kóligi quraly (budan ári – avtokólik quraly) – avtobýstardy, shaǵyn avtobýstardy, jeńil jáne júk avtomobılderin, trolleıbýstardy, avtomobıl tirkemelerin, ershikti tartqyshtarǵa jartylaı tirkemelerdi, sondaı-aq arnaıy beıimdelgen avtomobılderdi (júkterdiń belgili bir túrlerin tasymaldaýǵa arnalǵan) jáne arnaýly avtomobılderdi (ártúrli, kóbinese kólikke arnalmaǵan jumystardy oryndaýǵa arnalǵan) qamtıtyn, avtomobıl kóligi jyljymaly quramynyń birligi; 3) biliktilik – qyzmetkerdiń naqty eńbek fýnksııalaryn sapaly oryndaýǵa daıyn bolý dárejesi; 4) biliktilik anyqtamalyǵy – basshylardyń, mamandardyń jáne basqa da qyzmetkerler laýazymdarynyń biliktilik anyqtamalyǵy; 5) biliktilik deńgeıi – eńbek is-qımyldarynyń kúrdeliligi, standartty emestgin, jaýapkershiligi men derbestiligi ólshemderine qaraı saralanatyn qyzmetkerdiń daıarlyǵy men quzirettiliginiń deńgeıine qoıylatynn talaptar jıyntyǵy; 6) ulttyq biliktilik sheńberi– eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeılerin qurylymdyq jaǵynan sıpattaý; 7) ulttyq biliktilik júıesi – eńbek naryq jaǵynan mamandardyń biliktiligine suranystar men usynystardy quqyqtyq jáne ınstıtýsıonaldy retteý tetikteriniń jıyntyǵy; 8) salalyq biliktilik sheńberi – salada tanylatyn biliktilik deńgeılerin qurylymdyq jaǵynan sıpattaý; 9) eńbek fýnksııasy – eńbek prosesiniń bir nemese birneshe mindetterin sheshýge baǵyttalǵan ózara baılanysty is-qımyldar jıyntyǵy; 10) janar-jaǵarmaı materıaldary – avtokólik quralyn paıdalaný kezinde qoldanylatyn otynnyń, maılardyń, jaǵarmaıdyń jáne barlyq markaly arnaıy suıyqtyqtardyń (tejegishtik jáne salqyndatqysh) jalpy ataýy; 11) kásibı standart – eńbektiń biliktilik, quzirettilik, mazmundyq, sapalyq jáne sharttyq deńgeılerindegi naqty saladaǵy kásibı qyzmetti anyqtaıtyn standart; 12) kásip – arnaıy daıyndyq nátıjesinde paıda bolatyn jáne bili týraly tıisti qujattarmen rastalatyn naqty bilimin, sheberligin jáne praktıkalyq daǵdylaryn talap etetin adamnyń eńbek qyzmetiniń negizgi túri; 13) kásiptik kishi top – eńbek fýnksııalarynyń jáne olardy oryndaý úshin qajetti quzyretterdiń birtutas jıynymen qalyptastyrylǵan kásipter jıyntyǵy; 14) kásibı top – ortaq ıntegrasııalyq negizi (uqsas nemese jaqyn taǵaıyndaý, obektiler, tehnologııalar, onyń ishinde eńbek quraldary) bar jáne olardy oryndaý úshin eńbek fýnksııalarynyń jáne quzyrettilikteriniń uqsas jıyntyǵyn kózdeıtin kásibı kishi toptardyń jıyntyǵy; 15) sala – shyǵaratyn ónimderiniń, óndiris tehnologııalarynyń, negizgi qorlarynyń jáne jumys isteýshilerdiń kásibı mashyqtarynyń ortaqtastyǵy tán kásiporyndar men uıymdardyń jıyntyǵy. 3. Osy kásibı standartta kelesi qysqartýlar paıdalanylady: 1) UBSh - ulttyq biliktilik sheńberi; 2) UBJ - ulttyq biliktilik júıesi; 3) SBSh - salalyq biliktilik sheńberi; 4) KQS - kásiptik qyzmet salasy; 5) JJM - janar-jaǵarmaı materıaldary; 6) BA - biliktilik anyqtamalyǵy. 2. Kásibı standarttyń pasporty 4. Kásibı standarttyń ataýy: Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý. 5. Kásibı standartty ázirleý maqsaty: kásibı standarttyń mazmunyna qoıylatyn birińǵaı talaptardy sáıkestendirý jáne bekitý, avtokólik quralyn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý aıasynda mamandarǵa qoıylatyn biliktilik deńgeıiniń naqty ólshemderin aıqyndaý. 6. Kásibı standarttyń qysqasha sıpattamasy: avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný prosesin uıymdastyrý jáne súıemeldeý. 7. Negizgi top: kólik. Kásibı top: avtokólikti tehnıkalyq paıdalaný. 3. Kásipter kartochkalary 8. Kásipter tizbesi: garaj/avtomobıldi kolonna mehanıgi, BSSh boıynsha 4 biliktilik deńgeıi; paıdalanýdy uıymdastyrý jáne jóndeýdi jónindegi ınjener, BSSh boıynsha 5 biliktilik deńgeıi; janar-jaǵarmaı materıaldary jónindegi ınjener, BSSh boıynsha 5 biliktilik deńgeıi. Kásipter kartochkalary osy kásibı standarttyń qosymshasynda keltirilgen. «Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý» kásibı standartyna qosymsha Kásipter kartochkalary «Garaj/avtomobıldi kolonna mehanıgi» KÁSIP KARTOChKASY Kásip kody 3115 Kásip ataýy Garaj/avtokolonna mehanıgi SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi 4 BA boıynsha biliktilik deńgeıi 3 Kásibı bilim deńgeıi Tıisti mamandyq boıynsha tehnıkalyq jáne kásiptik bilim Eńbek fýnksııalary 1) Avtokólik quraladarynyń paıdalanýǵa daıyndyǵyn tehnıkalyq qamtamasyz etý. 1 eńbek fýnksııasy Avtokólik quraldarynyń paıdalanýǵa daıyndyǵyn tehnıkalyq qamtamasyz etý 1. Sheberligi men daǵdylary: 2. Avtokólik quraldarynyń aqaýlyǵyn, buzylý sebepterin anyqtaı bilý. 3. Avtokólik quraldardy tekserý kezinde qajetti jóndeý túrin belgileý bilý. 4. Avtokólik quraldaryna der kezinde tehnıkalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý. 5. Paıdalaný qujattarynyń talaptaryna sáıkes avtokólik quraldaryna synaý ótkizý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý, jóndeýge jáne tehnıkalyq baıqaýdy uıymdastyrý. 6. Aqaýlary joq avtokólik quraldary men múliktiń garajda/avtokollonada durys saqtalýyn, sondaı-aq, jóndeý jumystaryn qajet etetin jáne uzaq merzimdi saqtaýda turǵan avtokólik quraldarynyń durys saqtalýyn baqylaý. 7. Avtokólik quraldarynyń jumys qabilettiligi koeffısıenttin jaqsartý boıynsha úshin olardyń jeliden erte qaıtý sebepterin joıý arqyly is-sharalardy ázirleý. 8. Avtokólik quraldarynyń tehnıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty uzaq turyp qalý sebepterin taldaý. 9. Jóndeý jumystarynyń júrgizýdi baqylaý. 10. Garajdyń/kolonnanyń tehnıkalyq múlki boıynsha esep pen eseptilikti júrgizý. Bilimderi: 1. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-10) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin Qazaqstan Respýblıkasynda avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný qaǵıdasy. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-6) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin júrgizýshilerdiń eńbegi men tynyǵýyn uıymdastyrý, sondaı-aq tahograftardy qoldaný qaǵıdasy. 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasynyń negizderi, óndiristik qaǵıdalar, órt qaýipsizdigi, tehnıka qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý normalarynyń, óndiristik sanıtarııanyń qaǵıdalary. 4. Kásiporynnyń jyljymaly quramynyń qurylǵysy, maqsaty, konstrýksııalyq ereksheligi, tehnıkalyq-paıdalaný derekteri. 5. Avarııalyq sıpattaǵy zaqymdalýy bar avtokólik qujatatryn jóndeýge arnalǵan qujattardy rásimdeý tártibiavtomobıldiń ýyttylyǵyn tekserý ádisteri. 6. Avtokólik quraldardyń jóndeý jáne tehnıkalyq paıladanýǵa qatysty ádistemelik, normatıvtik jáne basqa da basqarýshylyq qujattar. 7. Josparly-aldyn alý jóndeý jumystarynyń birińǵaı júıesi. 8. Avtokólik quraldarynyń tehnıkalyq jaǵdaıyn dıagnostıkalaý men baqylaýdyń ádisteri. Jeke quzyrettilikterge qoıylatyn talaptar Komandalyq jumystyuıymdastyrý. Tabandylyq. Jumys qabilettiligi. Jigerlilik. SBSh boıynsha basqa kásiptermen baılanysy 3115 Kólikti jóndeý jónindegi mehanık; Baqylap-ótkizý beketiniń ınjener-mehanıgi. «Paıdalaný men jóndeýdi uıymdastyrý jónindegi ınjener» KÁSIP KARTOChKASY Kásip kody 2144 Kásip ataýy Paıdalaný men jóndeýdi uıymdastyrý jónindegi ınjener SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi 5 BA boıynsha biliktilik deńgeıi 4 Kásibı bilim deńgeıi Tıisti mamandyq boıynsha joǵary (nemese joǵarǵy oqý ornynan keıingi) bilim Eńbek fýnksııalary 1) Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný men jóndeý prosesine basshylyq etý 1 eńbek fýnksııasy Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný men jóndeý prosesine basshylyq etý Sheberligi men daǵdylary: 1. Avtokólik quraly paıdalanýdyń, onyń ishinde tasymaldyń aýysymdyq-táýliktik josparlary-kestesin qurý. 2. Avtokólik quralyn tehnıkalyq paıdalaný boıynsha reglamentterdi praktıkalyq qoldaný daǵdysy. 3. Avtokólik quraldaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetý boıynsha kesteniń oryndalýyn baqylaý. 4. Avtokólik quraldarynyń jóndeý jumystarynyń kólemi men sapasyn anyqtaý jáne taldaý, paıdalaný men jóndeý jumystarynyń merzimderin uzartý boıynsha usynystardy ázirleý. 5. Avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný men jóndeýdiń jańa ádisterin engizý boıynsha tehnıkalyq jáne uıymdastyrýshylyq kómekti kórsetý. 6. Avtokóliktiń tehnıkalyq jaǵdaıy boıynsha baqylaýshy organdardyń uıǵarymdarynyń, usynystarynyń jáne ókimderiniń oryndalýyna baqylaý jasaý. 7. Avtokólik quralynyń tehnıkalyq paıdalanýmen baılanysty jol-kólik oqıǵalarynyń taldaý, jumystardy qaýipsiz júrgizý boıynsha mindetteri men normatıvtik-tehnıkalyq qujattar boıynsha bilimderin tekserý. 8. Avtokólik quraldarmen qaýipsiz qoldanýymen baılanysty táýekelderdi baǵalaý, paıdalaný qaýipsizdigine áser etetin anyqtalǵan tehnıkalyq kemshilikterdi joıý boıynsha is-sharalardy qurastyrý. 9. Avtokólik quralynyń tehnıkalyq jaǵdaıyna baǵalaý ótkizý maqsatynda tekserip qaraýdy uıymdastyrý. 10. Júrgizýshilerdiń eńbek jáne demalys tártibin saqtaýyn qadaǵalaý. 11. Jol-kólik oqıǵalarynyń aldyn-alý boıynsha, júrgizýshilerdiń tehnıkalyq bilim deńgeıin joǵarlatý, olardyń óndiristik jáne eńbek tártibin nyǵaıtý boıynsha is-sharalar ótkizý daǵdysy. 12. Avtokólik quraldaryn qajetti qosalqy bólshektermen jáne materıaldarmen qamtamasyz etý. 13. Avtokólik quraldyryn tehnıkalyq paıdalaný men jóndeý boıynsha basshylyq qujattardyń saqtalýyn qadaǵalaý. Bilimi: 1. «Jol qozǵalysy týraly» 2014 jylǵy 17 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-10) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný qaǵıdasy. 3. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-5) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin Qazaqstan Respýblıkasynyń avtomobıl joldary boıynsha qozǵalýǵa arnalǵan avtokólik quraldarynyń ruqsat etilgen parametrleri. 4. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-6) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin júrgizýshilerdiń eńbegin jáne demalysyn, sondaı-aq tahografty qoldaný uıymdystyrý qaǵıdasy. 5. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-14) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda iri gabarıtti ján aýyr salmaqtaǵy júkterdi tasymaldaý men júzege asyrý qaǵıdasy. 6. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-9) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin júkterdi avtomobıl kóligimen tasymaldaý qaǵıdasy. 7. Eńbek qaýipsizdigine qatysty bóligindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyryndaǵy Eńbek Kodeksi. 8. Avtokólik quraldarynyń jiktelýi, negizgi sıpattamalary jáne tehnıkalyq kórsetkishteri. 9. Eńbekti qorǵaýdyń, tehnıka qaýipsizdiginiń, óndiristik sanıtarııanyń jáne órt qaýipsizdiginiń erejesi men normalary. Jeke quzyrettilikterge qoıylatyn talaptar О́z jumysynyń nátıjesine degen jaýapkershiliktiń joǵarǵy deńgeıi. SBSh boıynsha basqa kásiptermen baılanysy 2144 2149 2145 Jóndeý jumystary jónindegi ınjener; Tasymaldy uıymdastyrý jónindegi ınjener; Kólik quraly jónindegi ınjener; О́ndirýdi daıyndaý boıynsha ınjener; Tehnıkalyq qyzmet kórsetý jumystary jónindegi ınjener «Janar-jaǵarmaı materıaldary jónindegi ınjener» KÁSIP KARTOChKASY Kásip kody 2146 Kásip ataýy Janar-jaǵarmaı materıaldary jónindegi ınjener SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi 5 BA boıynsha biliktilik deńgeıi 4 Kásibı bilim deńgeıi Tıisti mamandyq boıynsha joǵary (joǵarydan keıingi) bilim Eńbek fýnksııalary 1) Janar-jaǵarmaı materıaldary men arnaıy suıyqtyqtardy qabyldaýdy, saqtaýdy, esepte alý men berýin qamtamasyz etý 2) Janar-jaǵarmaı materıaldaryn paıdalaný boıynsha baqylaý-tekserý jumystaryn uıymdastyrý. 1 eńbek fýnksııasy Janar-jaǵarmaı materıaldary men arnaıy suıyqtyqtardy qabyldaýdy, saqtaýdy, esepte alý men berýin qamtamasyz etý Sheberligi men daǵdylary: 1. Janar jáne jaǵarmaı materıaldarynyń synamasyn alyp irikteı bilý. 2. Ekologııalyq talaptar, eńbekti qorǵaý jáne órt qaýipsizdigi erejelerin saqtap, janar-jaǵarmaı materıaldardyń saqtaýyn qamtamasyz etý. 3. Janar-jaǵarmaı materıaldaryna qajettilik boıynsha avtosharýashylyq qajettiligin taldaý jáne janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etý boıynsha ózge de uıymdarmen qarym-qatynas jasaý. 4. Janar-jaǵarmaı materıaldarynyń joǵalýyn boldyrmaıtyn olardy qoldaný, saqtaý jáne berý kezindegi arnaıy-tehnıkalyq jabdyqtarmen jáne jaǵarmaılarmen jumys kezindegi erejeni saqtaý boıynsha órt qaýipsizdigi is-sharalaryn ázirleý jáne ótkize bilý daǵdysy. 5. Paıdalanylǵan munaı ónimderin jáne paıdalanylǵan salqyndaqtysh suıyqtyqtardy jınaý men tapsyrýdy uıymdastyra bilý 6. Janar-jaǵarmaı materıaldaryn esepke alý jáne olardyń qozǵalysyn týraly eseptilik berý, olardyń sanyn túgendeý, belgilengen qujattardy durys júrgizý. Bilimi: 1. Avtosharýashylyqty janar-jaǵarmaı materıaldarymen qamtamasyz etý tártibine qatysty ádisteme jáne normatıvtik qujattary. 2. Janar-jaǵarmaı materıaldary shyǵystarynyń jáne avtokólikti kútip ustaýǵa arnalǵan shyǵystardyń normalary. 3. Janar-jaǵarmaı túrleri, olardyń sıpattamalary, erekshelikteri jáne olarǵa qoıylatyn talaptar. 4. Qoımalyq jáne maı quıý jabdyqtaryn paıdalaný erejesi. 5. О́ndiristi, eńbekti jáne basqarýdy uıymdastyrý negizderi. 6. Eńbekti qorǵaý, ónerkásiptik jáne ekologııalyq qaýipsizdik, óndiristik sanıtarııa jáne órt qaýipsizdigi qaǵıdalary. 7. Janar-jaǵarmaı materıaldarynyń sapasyn baqylaý ádisteri. 8. Orgtehnıkamen jumys isteý negizderi. 2 eńbek fýnksııasy Janar-jaǵarmaı materıaldaryn paıdalaný boıynsha baqylaý-tekserý jumystaryn uıymdastyrý. Sheberligi men daǵdylary: 1. Úlestik jáne jelilik normalar boıynsha janarmaıdyń shyǵystaryn, bólimshelerdiń janarmaıdy paıdalaný lımıtterin saqtalýyn qadaǵalaý. 2. Janar-jaǵarmaı materıaldardyń saqtalý jáne paıdalaný prosester tehnologııasynyń buzylýyn anyqtaý. 3. Qoımalardaǵy janar-jaǵarmaı materıaldarynyń qaldyqtaryn alý, qoımalardy, janarmaı- jáne maı taratatyn beketterdi janar-jaǵarmaımen jabdyqtaý jaǵdaıyn baqylaý daǵdysy. 4. Janar-jaǵarmaı materıaldarynyń shyǵystary boıynsha bekitilgen eseptilikti júrgizý daǵdysy. 5. Qyzmetkerlermen eńbekti qorǵaý jáne órt qaýipsizdigi erejeleriniń saqtalýyn baqylaý daǵdysy. 6. Janar-jaǵarmaı materıaldaryn únemdep shyǵyndaý boıynsha usynystar ázirleýdi bilý. 7. Janar-jaǵarmaı materıaldarynyń sapasy men saqtalýyn baqylaý boıynsha avtosharýashylyq qyzmetkerlerine arnalǵan tehnıkalyq oqýlardy ótkizý. Bilimderi: 1. Janar-jaǵarmaı materıaldar shyǵyndarynyń jáne avtokólikti kútip ustaýǵa arnalǵan shyǵyndarynyń normalary. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-10) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin avtokólik quraldaryn tehnıkalyq paıdalaný qaǵıdasy. 3. Eńbek qaýipsizdigine qatysty bóligindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasy. 4. Eńbekti qorǵaý, ónerkásiptik jáne ekologııalyq qaýipsizidik, óndiristik sanıtarııa jáne órt qaýipsizdigi qaǵıdalary. 5. Qorshaǵan ortany qorǵaý erejeleri. 6. Janar-jaǵarmaı materıaldarymen baılanysty qujattardy qurý jónindegi reglamenti. 7. Taýar-materıalyq qundylyqtardyń qozǵalysymen baılanysty múlikke túgendeýdi jáne sharýashylyq operasııalardy, qujat aınalymyn uıymdastyrýdy jáne qujattardy operasııalyq rásimdeýdi ótkizý tártibi. Jeke quzyrettilikterge qoıylatyn talaptar Jaýapkershilik. Jigerlilik. Kósemdik. SBSh boıynsha basqa kásiptermen baılanysy 2149 Inspektor-ınjener; О́ndiristi daıyndaý boıynsha ınjener Kásibı standarttyń tehnıkalyq derekteri Ázerlengen «Faktor» júıelik zertteýler kompanııasy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi Nusqa nomeri men shyqqan jyly 1 nusqa, 2014 jyl Boljamdy qaıta qaraý merzimi 2017 jyl Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 4 naýryzdaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10378 bolyp engizildi.